سانسور قهرمان ملی ایرانی‌ها در اینستاگرام؛ ترور مجازی حاج قاسم چگونه خنثی می‌شود؟

17:15 - 12 دی 1400
کد خبر: ۷۸۶۳۲۶
اینستاگرام یک سپر آهنین در برابر توسعه گفتمان شهید سلیمانی برافراشته است. هرگونه متن، صوت و تصویری ار او پس از انتشار حذف می‌شود، چگونه می‌توان در مقابل این سانسور گسترده مقاومت کرد؟

- فارس نوشت: همزمان با سالگرد ترور شهید سلیمانی برخی از کاربران ایرانی، اقدام به انتشار پست و استوری درباره این شهید کردند.

اما امسال هم اینستاگرام بسیاری از این پست‌ها را حذف کرد و حساب کاربری منتشر کنندگان این محتوا را مسدود و ۱۳ میلیون پست مربوط به این شهید را حذف کرد.

این موضوع خشم کاربران ایرانی را در پی داشت و نسبت به نقض آزادی بیان در این شبکه اجتماعی آمریکایی اعتراض دارند.  

فضای مجازی زیر کلید مستکبران است 

همچنان که رهبر انقلاب هم در دیدار خانواده و اعضای ستاد بزرگداشت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، برخورد حذفی مستکبران با شهید سلیمانی در فضای مجازی را نشانه ترس آن‌ها حتی از اسم شهید و واهمه‌شان از رواج و تکثیر آن الگوی گران‌سنگ دانستند.

ایشان گفتند: در دنیای امروز، فضای مجازی زیر کلید مستکبران است و این واقعیت باید مسئولین فضای مجازی کشور را نیز هوشیار کند تا به‌نحوی عمل کنند که دشمن نتواند به هر شکل و هر جا که اراده کرد، در فضای مجازی برخورد کند.

از همین رو، با محمد لسانی، کارشناس رسانه گفتگو کرده ایم و نحوه مقابله به مثل با این رویه اینستاگرام و لزوم اقدام حاکمیت در این زمینه را جویا شده ایم.

اینستاگرام چرا وارد سیاست می‌شود؟

لسانی گفت: اینستاگرام شبکه اجتماعی تصویری ذیل شرکت متا پلتفرمز است که از سال ۲۰۱۲ تا کنون یک دهه از سرویس دهی آن می‌گذرد. آنچه مشخص است اینستاگرام رسانه طبقه متوسط در جهت دهی به علائق و سلائق است و بر خیره کنندگی و جذابیت استوار است.

شاید زمانی که هنوز تعداد کاربران فعال ماهیانه (monthly active users)  آن کم تعداد بودند کمتر کسی فکر می‌کرد این شبکه به دنبال تحمیل نظر خود یا تبعیت از خط مشی سیاسی کاخ سفید باشد.

اما به هر دلیل امروز تعداد کاربران فعال ماهیانه اینستاگرام از دو میلیارد نفر گذشته است برای همین هم خودش به ابزار اعمال قدرت تبدیل شده هم مجرای پیاده سازی خواست سیاسی هیئت حاکمه آمریکا شده است.

اگر در اینستاگرام حضور داریم پس قوانین آن را پذیرفته ایم؟

او می‌گوید: تمام شرط و شروط اینستاگرام در قوانینش خلاصه نمی‌شود. درست است که اینستاگرام بخش terms یا community guidelines دارد که در چارچوب آن اقدام به تحمیل خواسته‌های خود می‌کند، اما نکته مهم این است که کاملا با جهت گیری سیاسی امریکا خود را هماهنگ می‌کند و حتی فراتر از قوانین خود نیز اقدام به کُرنش و تن دادن به سیاست‌های کاخ سفید می‌کند.

وی با ذکر مثالی، توضیح داد: در سال ۹۸ و پس از شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی شاهد بودیم که عکس‌ها و فیلم‌های آن شهید بزگوار از روی این پلتفرم حذف شد و نه تنها پست افراد بلکه صفحه و پیج آنان نیز مسدود شد.

وی ادامه داد: وقتی انتقادات بالا گرفت سخنگوی اینستاگرام اعلام کرد "ما مطابق مقررات وضع شده در ارتباط با تحریم‌های آمریکا اقدام می‌کنیم و در قبال تحریم‌های دولت آمریکا علیه ایران متعهد هستیم. " یعنی فراتر از قوانین موجودِ خود حتی به جهت گیری سیاسی کاخ سفید هم متعهد است و حاضر است خودش را اهرم سیاسی کند.

لسانی افزود: آمریکا اقدام به رونمایی از یک مدل حکمرانی بر اساس تحمیل تکنولوژی/تحقیر هویتی ارزشی کرده است. در این مدل هم ابتکارات و تولیداتش را جهانشمول می‌کند و در قالب خدمات به ظاهر انسان دوستانه و نیز مد روز به اقصی نقاط جهان صادر می‌کند و از سوی دیگر شرط بهره مندی از آن را تبعیت محض و پیروی از خواسته‌های خود ذکر می‌کند. اگر نظم جهانی تا دیروز "تسلیحاتی" بود نظم جهانی امروز کاملا "فناوری پایه" است.  

چرا کاربران ایرانی عضو اینستاگرام نباید بتوانند از یک چهره قهرمان ملی خود تقدیر کنند؟

به گفته وی، اینستاگرام یک گنبد آهنین در برابر توسعه گفتمان شهید سلیمانی برافراشته است. هرگونه متن، صوت و تصویر او حذف می‌شود. بگذارید دقیق‌تر بگویم. از پردازش متن (text processing)  استفاده می‌کند تا نوشته روی صفحه عکس یا فیلم را شناسایی کند، از پردازش صوت (audio processing)  بهره می‌برد تا اگر صدایی از او یا درباره او است حذف شود و به صورت ویژه از پردازش تصویر (image processing) استفاده می‌کند که تصویر او را حتی روی یک پرچم از میان صد پرچم شناسایی و مسدود کند. این گنبد آهنین دنبال ریشه دواندن در تمام نرم افزار‌های دیگر و حتی خدمات پایه است.

وی تاکید کرد: رهبر انقلاب اسلامی امروز به نکته دقیقی اشاره کردند که جبهه استکباری از تکثیر شهید سلیمانی و نهادینه شدن فرهنگ مقاومت می‌هراسد.

در واکنش به سپر اینستاگرام در برابر توسعه گفتمان شهید سلیمانی چه می‌توان کرد؟

لسانی گفت: نیاز به گام دوم انقلاب در فضای مجازی داریم. باید حرکت‌های پارتیزانی را در فضای مجازی توسعه داد. از سوی دیگر خلاقیت می‌تواند گرهگشای این گنبد آهنی مجازی باشد که توسط "استعمار مجازی" پهن شده است.

این کارشناس رسانه افزود: گام اول آن‌ها حذف پست بود، گام دومشان حذف استوری و الان روی حذف و مسدودسازی پخش زنده (لایو) حرکت می‌کنند که دیگر امکان مانور و جولان به فرهنگسازان مقاومت ندهند.

وی ادامه داد: امریکا به خوبی به اهمیت ابزار رسانه پی برده، ولی این جدالی را که آغاز کرده اند خواهند دید دامن خودشان را خواهد گرفت. هم در خارج از مرز‌ها هم در داخل مرز‌ها به بی اعتباری رسانه‌ای آن‌ها دامن خواهد زد.

لسانی توضیح داد: چین و روسیه استفاده از شبکه اجتماعی خود را تثبیت کرده اند (weibo ,qzone ,vkontakte , odnoklassniki) و در داخل خاک امریکا هم ترامپ شبکه اجتماعی خود را راه اندازی می‌کند. تأکید بر تحمیل خواست سیاسی به ترک خوردن ساختمان جهانشمولی یک محصول می‌انجامد.

وی افزود: از سوی دیگر گرچه ارتباط رسانه‌ای درصد بالایی از ارتباطات روزانه را شکل می‌دهد، اما نباید از اهمیت ارتباطات سنتی شامل ارتباطات انسانی، ارتباطات محیطی گذشت.

به گفته وی، پیش فرض استعمار مجازی این است که با حذف و سانسور جلوه‌های رسانه‌ای مقاومت می‌تواند از همه گیری آن جلوگیری کند درحالیکه کلونی‌های مقاومت از تک تک انسان‌های آزاده تشکیل شده است و هر کدام از آن‌ها در زیست روزانه خود می‌تواند مقوم این گفتمان باشد.

مقابله با فیلترینگ هوشمند شبکه‌های خارجی با هوشمندی در تولید محتوا هوشمندی

مهدی اسلامی عضو کمیته فرهنگ و فضای مجازی دانشگاه آزاد اسلامی، رئیس مرکز تحقیقات اقتصاد خلاق دانشگاه آزاد اسلامی و مشاور کمیسیون فرهنگی مجلس پیشنهاد خوبی برای وضعیتی که به هر دلیل اکنون در آن هستیم داریم.

وی به طور کلی معتقد است که باید برای جلوگیری از انحصاری شدن فعالیت شبکه‌ها در کشور چاره اندیشی و برنامه ریزی بلند مدت کرد. اما راه کار‌های کوتاه مدتی را هم بیان می‌کند.

وی گفت: اتفاقا مدتی پیش گزارشی را در این باره برای مرکز پژوهش‌های مجلس تهیه کردیم و به دفتر اجتماعی مرکز پژوهش‌ها ارائه دادیم. در آن گزارش شرایطی مثل شرایط امروز در نظر گرفته شده بود و پیش بینی کرده بودیم که در یک برنامه حساب شده و بلند مدت با توجه به تریبون‌های فراگیری که در اختیار کشور است، باید مراقبت کنیم که نوع ارتباط و تفاهم ما با شبکه‌ها به سمت منوپلی حرکت نکند و تک صدایی شدن شبکه‌ها بین مردم پیش گیری کنیم.

وی ادامه داد: علاوه بر این باید سیاست‌های پلتفرم‌های داخلی بی‌طرف را تقویت کنیم و ارتقا دهیم که مردم آن‌ها را گوش کنند.

وی گفت: در این صورت شبکه‌ها در کشور به صورت انحصاری و منوپلی فعالیت نخواهند کرد تا اگر در روزی خواستیم حرکت ارزشی مانند یادبود شهید سردار سلیمانی را انجام دهیم با آن مقابله نشود.

رئیس مرکز تحقیقات اقتصاد خلاق دانشگاه آزاد اسلامی گفت: همچنین اخیرا در ماجرای مقابله شبکه‌های خارجی با یادبود شهید سردار سلیمانی، بر حسب تجربه، شاهد هوشمند شدن و عمیق‌تر شدن فهم مخاطبان بودیم.

وی توضیح داد: می‌توانیم یکسری اقدامات را به صورت غیرمستقیم و هوشمندانه در مقابله با هجمه خارجی انجام دهیم که علاوه بر اینکه هوشمندی ما را در تولید محتوا افزایش می‌دهد، فکر مخاطب بیشتر به کار می‌افتد و تأثیر عمیق‌تر می‌شود.

اسلامی گفت: برای مثال اخیراً در ماجرای یادبود سردار شهید سلیمانی، برخی از افراد به صورت غیرمستقیم مطالبی را در حمایت از این شهید استوری کردند یا به جای اشاره مستقیم از نماد‌های تداعی‌کننده حاج قاسم استفاده کردند. در این روش در کنار اینکه مفاهیم را به صورت غیرمستقیم به مخاطب می‌رساند، متن کار نشده بود که با فیلترینگ هوشمند قابل شناسایی باشد، یا هشتگ به جای متن در عکس استفاده شده بود که مجموع این اقدامات فیلترینگ هوشمند توسط شبکه‌های اجتماعی خارجی را سخت می‌کند.

وزارت ارتباطات حذف مطالب مربوط به شهید سلیمانی را از نهاد‌های بین‌المللی پیگیری می‌کند

اما وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات هم نسبت به حذف مطالب مربوط به شهید سلیمانی در شبکه‌های خارجی واکنش نشان داده است.

حمید فتاحی، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات با بیان اینکه چنین اقدامی از دولت تروریست آمریکا دور از ذهن نیست، گفت: آمریکا بعد از ترور شهید سلیمانی در فضای حقیقی، آثار این شهید در فضای مجازی را هم حذف کرده است.

وی تاکید کرد: وزارت ارتباطات این موضوع را از طریق نهاد‌های بین‌المللی تنظیم‌گر مقررات، پیگیری خواهد کرد.



ارسال دیدگاه
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *